mexicaansleven

Category: Eten

  • Dia de la Independencia

    Dia de la Independencia

    Mexico viert op 16 september het begin van de onafhankelijkheidsstrijd tegen Spanje. De opstand begon in 1810 met de beroemde oproep van priester Miguel Hidalgo, de Grito de Dolores. De onafhankelijkheid werd pas in 1821 bereikt, na ruim tien jaar strijd. Deze viering draait dus niet om het einde van één veldslag, maar om het begin van een langdurige onafhankelijkheidsbeweging.

    In de nacht van 15 op 16 september, om 24.00 uur, gaat iedereen naar buiten om ‘¡Viva México!’ te roepen. Natuurlijk begeleid door vuurwerk. Een onderdeel van de inburgeringstest hier is dat je het volkslied moet zingen. Dat gaat vooral over ‘pak je wapens en vecht’, dus daar heb ik een keer naar gekeken en toen was ik er gelijk ook weer klaar mee.

    Vlag opgehangen.

    Er zijn parades en feesten en het leger is een belangrijk onderdeel daarvan. Wat ik daarvan heb gemerkt, is dat er de hele ochtend drie legerhelikopters heel laag over het huis vlogen. En als ze dus heel laag vliegen, begint alles te trillen.

    Vanaf nu leeft Mexico in een chronische feeststaat. Día de Muertos komt eraan, Halloween, kerst en oud en nieuw.

    Ik ging naar de markt om ingrediënten te kopen. Smalle straatjes en zoveel mensen, met een sfeer alsof iedereen boodschappen doet voor kerst. Wij wonen niet ver van een straat waar alle halve koeien en varkens binnenkomen om in stukken verdeeld en verkocht te worden.

    Het traditionele gerecht dat iedereen rond deze dagen eet of maakt, is pozole. Daar gaat varkensvlees in en specifiek ook het hoofd van een varken. Dit alles voor de smaak. Rond deze tijd hangt de hele markt dus vol met varkenskoppen.

    Taco met varkenswang/lip
    In stukken gezaagde varkenskop.
    Slapende en tè dikke hond op de vleesmarkt.

    Ben ik getraumatiseerd? Een beetje. Ik heb zelfs de kiezen van een varken gepoetst met een tandenborstel. Toevallig had ik een week hiervoor taco’s gegeten met varkensoor en varkenslip. Maar als je dan zelf het eten bereidt, wordt het toch iets intenser.

    Op weg naar een babyshower aan de andere kant van de stad reden we ook door een soort slagersstraat. Ik weet hoe dat ruikt, maar deze straat rook anders. Een vleesgeur, maar dan vermengd met iets heel penetrants.

    ‘Dit is de geur van angst,’ zei de geliefde.

    Babyshower, hele happening. Met heel veel snoep en spellen en eten.

    Die geur een naam geven vond ik best wel heftig. Volgens hem ontstaat die geur wanneer een dier met veel stress en angst wordt geslacht omdat het dan alles laat lopen en die geur krijg je niet echt meer weg. Zielig, hè. Maar dit is de realiteit als je vlees eet.

    Ook maakte ik nog een ander gerecht: chiles en nogada. Een seizoensgerecht dat je maar twee maanden per jaar op de markten kunt vinden.

    Het is namelijk het seizoen van de walnoten en de granaatappel. Veel werk om zelf te maken. Je hebt er Mexicaans geduld voor nodig. Of is dat juist de liefde in het Mexicaanse eten die het zo lekker maakt?

    Saus van walnoten en amandelen.
    Chile en Nogada, Groen wit rood, kleuren van de mexicaanse vlag.
    Amandelen ontvellen.

  • Op zoek naar een vroedvrouw

    Op zoek naar een vroedvrouw

    Deze week stond in het teken van parteras (vroedvrouwen). Eind december ben ik uitgerekend, dus het moment van bevallen komt steeds dichterbij. Hier in Mexico-Stad is het niet gebruikelijk om thuis te bevallen, iets wat ik wel graag zou willen, omdat ik het idee van bevallen als iets intiems aanvoel. Een ziekenhuissfeer past hier niet echt bij, naar mijn gevoel. Natuurlijk zijn er altijd situaties waarin bevallen in het ziekenhuis onvermijdelijk is.

    We waren al een tijdje op zoek naar een verloskundige, maar dat verliep niet zo vlot, dus ik had het idee omarmd om toch in het ziekenhuis te bevallen. Het grootste deel zou ik dan thuis doen, en pas op het laatst naar het ziekenhuis gaan, dacht ik zo. Ondanks alle verhalen over kinderen die verwisseld worden, het snel uitvoeren van een keizersnede en de baby die niet direct in je armen wordt gelegd, maar eerst door ziekenhuispersoneel wordt aangekleed en gevoed, weet ik dat welk scenario het ook wordt, ik er op dat moment iets moois van zal maken.

    Totdat de geliefde afgelopen week zei: “Ik heb alle documenten die je in het ziekenhuis krijgt op mijn laptop, zodat je ze kunt doorlezen. Teken niets en geef ook niet je vingerafdrukken.” Ik vroeg: “Maar jij bent er toch gewoon bij, mocht ik naar het ziekenhuis gaan?” “Nee,” zegt hij, “niemand mag erbij aanwezig zijn.” Mijn hoofd ontplofte bijna toen ik dit hoorde. Dus jij mag niet bij de bevalling zijn, en ik ben daar alleen, met mijn gebrekkige Spaans, omringd door mensen die ik niet ken? “Ja, hoe is dit in Nederland dan?” vroeg hij. Daar is je partner of iemand die je wilt erbij aanwezig tijdens de bevalling in het ziekenhuis. “Ooh, hier niet…” Ik was even helemaal stil en in gedachten boekte ik alvast een enkeltje naar Nederland. Nee, grapje; op dat moment dacht ik dat nog niet, maar later in de week, toen we een kennismaking hadden met een partera waarbij het niet zo klikte, dacht ik het wel.

    In Nederland is verloskundige een erkend beroep. Ik ken de geschiedenis niet, maar in Mexico hebben verloskundigen het niet makkelijk en worden ze door medici vaak gezien als kwakzalvers. “Ja, wat weet je nou van iemands kennis als hij of zij niet gestudeerd heeft?” 😉 Dit beroep wordt nog steeds van moeder op dochter doorgegeven, of je studeert iets medisch en doet daarna praktijkervaring op in gemeenschappen, vaak in afgelegen delen van Mexico, waar het traditionele vak van partera nog bestaat. Analfabetisme is hier ook nog een ding. De zus van de geliefde moest een onderzoek doen naar de algemene gezondheid van de mensen die bij haar op consult komen; de praktijk ligt op zo’n 20 minuten rijden van waar wij wonen. En 40% van de vrouwen tussen de 20 en 30 jaar kon niet goed lezen en schrijven. Dat vond ik best wel heftig, want dit is hier in de stad, niet in een klein bergdorpje. Dit komt doordat er nog steeds veel vrouwen zijn die hun middelbare school niet doen of afmaken, bijvoorbeeld omdat ze zwanger raken. Omdat familie hier de kern is van het leven, is het onder een grote groep van de bevolking nog “normaal.” Voor mannen weet ik niet precies hoe het zit, maar zij moeten vaak werken om geld te verdienen, en als ze hun middelbare school niet afmaken, moeten ze hard werken voor weinig.

    Waar ik naartoe wilde, is dat ook traditionele vroedvrouwen vaak analfabeet zijn en de overheid hen verplicht cursussen te volgen, maar dat kunnen ze dus niet. Er vindt eigenlijk een vorm van discriminatie plaats.

    Deze week hadden we ook nog een gesprek met een andere partera waarbij het wel klikte, dus halleluja, nu kan mijn hart een beetje rusten.

    Birria

    Verder maakte ik deze week ook nog birria, een rundvleessoep met verschillende gedroogde chilipepers. Daar gingen ook weer botten in, wat voor mij nog steeds wat onwennig is. Deze keer vond ik een bot in de soep met een stuk merg erin. Dat had ik nog nooit echt gezien, laat staan gegeten. De geliefde zei: “Dat is goed voor je haar, proef het.” Met enige tegenzin nam ik een klein hapje, want aan de broze, jelly-achtige substantie had ik al verwachtingen. Ik kon het bijna niet doorslikken, dus het bleef bij dat ene hapje. Haha, waar is die Roos gebleven die alles stoer proefde en at? Het level exotische smaken ligt hier even wat hoger.

    Birria rundvlees soep
    Close up van de botten en dus ook een bot met merg boven aan.
  • Naar Puebla

    Naar Puebla

    Chiles en nogada

    Deze week ben ik een paar dagen in Puebla geweest, een stad op ongeveer twee uur rijden van Mexico-Stad. Ongeveer tussen Mexico-Stad en Puebla ligt de vulkaan Popocatépetl. Je rijdt over een tolweg die omhoog en omlaag gaat door de bossen. De vulkaan is op dit moment actief, dus je kunt hem niet beklimmen.
    Volgens mijn geliefde is dit de stad waar je de beste chiles en nogada kunt eten, een nationaal gerecht van Mexico (of nog beter in Oaxaca, maar dat terzijde). Dus dat hebben we gedaan. Hier wordt het gegeten in de maanden september tot en met december, en mocht je alvast wat decemberinspiratie willen: ik vind het een uitstekend gerecht voor kerst.

    Het is een gevulde groene chili die niet pikant is. Het zou dus een paprika kunnen zijn, maar het heeft echt een andere smaak, veel minder zoet. De vulling bestaat uit varkensvlees met zwarte rozijnen, appel, peer, perzik en kruiden. De vulling is dus zowel zout als zoet. Om de chili zit een laagje opgeklopt ei, dat gebakken wordt in olie. Daaroverheen komt een romige saus van walnoot, en als laatste worden er granaatappelpitjes en peterselie toegevoegd.

    Mocht je het recept willen hebben, hier geeft de regering van Mexico je een recept.
    Zie je het al voor je dat je op de site van de Nederlandse overheid ook een kopje “recepten” hebt, haha.
    https://www.gob.mx/agricultura/es/articulos/como-preparo-chiles-en-nogada

    Ook maakte ik mee dat op alle radiozenders om 6:00 uur ‘s ochtends het Mexicaanse volkslied wordt afgespeeld. Geen ontsnappen aan 😉

    Hier een paar foto’s van de stad. We zijn ook naar Cholula gegaan, vlak bij Puebla, waar een piramide staat waarop de Spanjaarden vervolgens een kerk hebben gebouwd.

    Typische stadspoort.
    Typisch plantje van hier, het is een aloëvera soort.

    Terugweg met stortregen en wegen die bijna in rivieren waren veranderd. Dit is nog een bescheiden afbeelding.
    Vlaggetjes door winkelstraat.
    Kerk boven op een pyramide. We moesten dus een heel stuk omhoog lopen. Beeld dus even in dat het lijkt of deze kerk op een berg staat maar het is een pyramide met ondergrondse tunnels en schatten.
    Graffiti op een huisje vlak naast de pyramide van Cholula.
  • Cuerito, Vismarkt en Vipassana

    Cuerito, Vismarkt en Vipassana

    Vandaag at ik onder andere een chicharrón, een snack die veel op straat verkocht wordt. Op een soort kroepoekachtige cracker worden crema (crème fraîche, maar dan niet zuur), kool, avocado, tomaat, salsa en cuerito gedaan. Dat laatste is iets waar ik een jaar geleden vriendelijk voor paste; en dat is niet echt mijn stijl. Cuerito is ingelegd varkenshuid, wat resulteert in transparante, taaie, gelatineachtige slierten. Het wordt hier veel gegeten. Het is niet dat ik het vies vind, maar meer het idee dat het varkenshuid is. Nu at ik het gewoon, zo vies is het ook weer niet, er zit een klein beetje een zuurtje aan.  De combinatie van ingrediënten is best wel lekker. 

    Een zak met cueritos, varkenshuid in zuur.

    Het resultaat.

    Vipassana meditatie

    Ook nam ik deze week deel aan een meditatiesessie, georganiseerd door een vriendin uit Nederland; ik was dus online aanwezig. Ze had drie dagen een boeddhistische monnik op bezoek, die ze had ontmoet in een Thais klooster waar ze verbleef. Deze monnik combineerde zitmeditatie met loopmeditatie. Ik verbaas me er altijd over hoe moeilijk het is om gewoon 15 minuten stil te zitten. Alles wat voorbijkomt in je gedachten en wat je voelt in je lichaam. Het is zeker iets om te cultiveren. De monnik vertelde me ook dat hij over twee maanden naar Mexico-Stad komt met zijn meester om daar sessies te geven. Soms uit ik me een beetje negatief over het wonen in een stad, maar het voordeel van een stad, en in dit geval megastad Mexico-Stad, is dat alles wat je maar kunt bedenken hier bestaat of hier georganiseerd wordt. Dat is dan toch wel weer handig. Ik kreeg (van iemand anders niet de monnik 😉  ook een adres toegestuurd van een Nederlands restaurant in Mexico-Stad, waar ze Nederlandse snacks verkopen zoals verse stroopwafels en frikandellen. Iets waar ik soms toch wel stiekem een beetje trek in heb. Haha.

    miedo;angst

    Het onweerde zo hard dat ik er bijna bang van werd. Na elke klap gingen er autoalarmen af. El gatito (het katje) was niet zo onder de indruk; hij keek alleen even op bij de klap en ging dan weer verder met wat hij aan het doen was.

    Vismarkt

    Op zondag ging ik naar de grootste vismarkt van Mexico-Stad. Dat was weer een hele beleving. Naast heel veel vissoorten, garnalen in alle groottes, en calamari, zag ik ook haai. Het is hier gewoon legaal om haai te verkopen en te eten. Het is echter algemeen bekend dat het eten van haai hoge hoeveelheden kwik kan bevatten, wat je liever niet wilt eten.

  • Regenpijp, documenten en elote

    Vroeg of laat zou ik hiermee in aanraking komen: het bureaucratische systeem van Mexico. Mijn geboorteakte, die ik in Nederland netjes heb voorzien van een apostille — een soort zegel van echtheid gegeven door de rechtbank van Nederland — moet nu in Mexico ook door een persoon van justitie op echtheid worden gecontroleerd voordat ik er iets mee kan. Alles gaat hier fysiek, niets digitaal. Nou ja, de telefoon gebruiken ze wel. We komen uiteindelijk in een doolhof van een gerechtsgebouw bij de persoon die ons misschien kan helpen. Haar bureau is gestyled in glitter, er staat een luchtbevochtiger met geur, een soort fonteintje met een glitterballetje dat beweegt. Een drinkbeker beplakt met glitter, ze heeft regenbooghakken aan en schrijft met een roze pen. Comisch. Ze vertelt ons dat de persoon die het document kan vertalen en controleren, net twee maanden geleden is overleden en dat er nog geen vervanger is. Ze zoekt naar een mogelijke oplossing; we moeten bellen naar een andere instantie. Daar is bekend dat de man dood is, maar dit is nog niet doorgevoerd in het systeem. De oplossing is nu dat ze een document gaat opstellen waarin staat dat de persoon die een Nederlands document kan beoordelen op het moment niet aanwezig is… Wordt vervolgd.

    Regenpijp

    Het was ochtend en er werd mij gevraagd om naar buiten te komen, de geliefde stond bij een regenpijp waar een kattenmiauw uit kwam. Wat te doen? Ik stelde voor met een telefoon met flits in de regenpijp te kijken hoe ver de kat vastzat. Wat bleek: de kat zat niet vast, maar was nog heel klein en zonder moeder. Om een lang verhaal kort te maken: dat katje moest dus mee naar huis… In Mexico vieren ze elke dag wel iets en heel toevallig was het precies op deze dag Internationale Kattendag. Wist jij dat? 😉

    In de avond werden er maïskolven gekookt en op een stokje gezet. Ingesmeerd met een laagje mayo, geraspte kaas en chili erop, heerlijk. Ik heb helaas alleen een foto van de al opgegeten maïskolven.

    El gatito; het kleine katje
    Kopje koffie, bij gebrek aan ander beeldmateriaal.

    Suadero

    Ook ben ik naar de markt geweest aan de gevaarlijke kant van de weg. Als je verse groenten en fruit wilt, moet je naar de markt, want dit kan je niet standaard in een supermarkt krijgen, alleen in hele grote. En dan bedoel ik Amerikaanse Walmart-grote. We kochten onder andere mango’s, papaya, een kilo limoenen, chili’s, rode tomaten, groene tomaten, koriander, appels en bananen.

    Nog even over dat katje dat hier nu rondloopt. Ik word er dus eigenlijk verdrietig van. Soms is het dan aan het miauwen om zijn moeder te zoeken en loopt het een beetje rond in de kamer, en dan vind ik het gewoon echt heel zielig dat het zo op een vreemde plek is. Normale mensen vinden het heel schattig en zijn blij dat ze iets kunnen doen voor een verdwaald katje, maar mijn hart bloedt een soort van. Nou ja, het katje begint zich al steeds meer op zijn gemak te voelen en wil veel spelen. 

    Vandaag ging ik iets van gehakt maken, of althans dat dacht ik gekocht te hebben bij een slager. Ik heb nu een vaste plek gevonden in een nauw en overdekt straatje. Het vlees dat in grote hompen voor je ligt, ziet er goed uit, de slager is aardig en er zijn maar liefst twee grote Guadalupe-altaren met kaarsen en water. Maar dat gehakt bleek een soort draadjesvlees in stukken gesneden met ook een beetje vet van de koe erbij om het in te bakken. Van een gehaktbal ging ik opeens naar suadero-vlees, dit wordt vaak als een taco gegeten: dus een maïstortilla met het suadero-vlees en verse ui en koriander en een pittige salsa. Je kan deze taco ook overal op straat krijgen en van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat. Het is het vlees van het gedeelte van de koe tussen de ribben en de huid.

    Ik heb het gemaakt door het vlees eerst 20 minuten in een snelkookpan met ui, knoflook, pepertje en water te koken. Van het kookvocht kan je soep maken en het vlees bak je vervolgens nog een beetje krokant in het vet van de koe. Wij aten het op een broodje met een salsa van chipotle — dit is een soort gerookte peper — en een tomatensoep met aardappel.

    Bus

    Ik had deze week ook weer meerdere coole buservaringen. Deze was zaterdagavond, met veel mensen in de bus. Wij stonden voorin, vlak bij de deur en dus ook bijna bij de chauffeur op schoot: een grote man met tatoeages. Naast hem zat, denk ik, zijn vrouw of vriendin. Door de speakers klonk salsamuziek met als thema de liefde. De deuren waren natuurlijk lekker open, dus de wind door onze haren.

    Voorbeeldje van de playlist, songtitel; “Ik ga de liefde met je bedrijven in mijn dromen”.
    Dit was weer in een andere bus, namelijk één die werd bestuurd door een jonge die eruit zag als 16 haha. Hier zijn Santa Muerte. Hij reed pittig hard.