Category: Cultuur

  • Regenpijp, documenten en elote

    Vroeg of laat zou ik hiermee in aanraking komen: het bureaucratische systeem van Mexico. Mijn geboorteakte, die ik in Nederland netjes heb voorzien van een apostille — een soort zegel van echtheid gegeven door de rechtbank van Nederland — moet nu in Mexico ook door een persoon van justitie op echtheid worden gecontroleerd voordat ik er iets mee kan. Alles gaat hier fysiek, niets digitaal. Nou ja, de telefoon gebruiken ze wel. We komen uiteindelijk in een doolhof van een gerechtsgebouw bij de persoon die ons misschien kan helpen. Haar bureau is gestyled in glitter, er staat een luchtbevochtiger met geur, een soort fonteintje met een glitterballetje dat beweegt. Een drinkbeker beplakt met glitter, ze heeft regenbooghakken aan en schrijft met een roze pen. Comisch. Ze vertelt ons dat de persoon die het document kan vertalen en controleren, net twee maanden geleden is overleden en dat er nog geen vervanger is. Ze zoekt naar een mogelijke oplossing; we moeten bellen naar een andere instantie. Daar is bekend dat de man dood is, maar dit is nog niet doorgevoerd in het systeem. De oplossing is nu dat ze een document gaat opstellen waarin staat dat de persoon die een Nederlands document kan beoordelen op het moment niet aanwezig is… Wordt vervolgd.

    Regenpijp

    Het was ochtend en er werd mij gevraagd om naar buiten te komen, de geliefde stond bij een regenpijp waar een kattenmiauw uit kwam. Wat te doen? Ik stelde voor met een telefoon met flits in de regenpijp te kijken hoe ver de kat vastzat. Wat bleek: de kat zat niet vast, maar was nog heel klein en zonder moeder. Om een lang verhaal kort te maken: dat katje moest dus mee naar huis… In Mexico vieren ze elke dag wel iets en heel toevallig was het precies op deze dag Internationale Kattendag. Wist jij dat? 😉

    In de avond werden er maïskolven gekookt en op een stokje gezet. Ingesmeerd met een laagje mayo, geraspte kaas en chili erop, heerlijk. Ik heb helaas alleen een foto van de al opgegeten maïskolven.

    El gatito; het kleine katje
    Kopje koffie, bij gebrek aan ander beeldmateriaal.

    Suadero

    Ook ben ik naar de markt geweest aan de gevaarlijke kant van de weg. Als je verse groenten en fruit wilt, moet je naar de markt, want dit kan je niet standaard in een supermarkt krijgen, alleen in hele grote. En dan bedoel ik Amerikaanse Walmart-grote. We kochten onder andere mango’s, papaya, een kilo limoenen, chili’s, rode tomaten, groene tomaten, koriander, appels en bananen.

    Nog even over dat katje dat hier nu rondloopt. Ik word er dus eigenlijk verdrietig van. Soms is het dan aan het miauwen om zijn moeder te zoeken en loopt het een beetje rond in de kamer, en dan vind ik het gewoon echt heel zielig dat het zo op een vreemde plek is. Normale mensen vinden het heel schattig en zijn blij dat ze iets kunnen doen voor een verdwaald katje, maar mijn hart bloedt een soort van. Nou ja, het katje begint zich al steeds meer op zijn gemak te voelen en wil veel spelen. 

    Vandaag ging ik iets van gehakt maken, of althans dat dacht ik gekocht te hebben bij een slager. Ik heb nu een vaste plek gevonden in een nauw en overdekt straatje. Het vlees dat in grote hompen voor je ligt, ziet er goed uit, de slager is aardig en er zijn maar liefst twee grote Guadalupe-altaren met kaarsen en water. Maar dat gehakt bleek een soort draadjesvlees in stukken gesneden met ook een beetje vet van de koe erbij om het in te bakken. Van een gehaktbal ging ik opeens naar suadero-vlees, dit wordt vaak als een taco gegeten: dus een maïstortilla met het suadero-vlees en verse ui en koriander en een pittige salsa. Je kan deze taco ook overal op straat krijgen en van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat. Het is het vlees van het gedeelte van de koe tussen de ribben en de huid.

    Ik heb het gemaakt door het vlees eerst 20 minuten in een snelkookpan met ui, knoflook, pepertje en water te koken. Van het kookvocht kan je soep maken en het vlees bak je vervolgens nog een beetje krokant in het vet van de koe. Wij aten het op een broodje met een salsa van chipotle — dit is een soort gerookte peper — en een tomatensoep met aardappel.

    Bus

    Ik had deze week ook weer meerdere coole buservaringen. Deze was zaterdagavond, met veel mensen in de bus. Wij stonden voorin, vlak bij de deur en dus ook bijna bij de chauffeur op schoot: een grote man met tatoeages. Naast hem zat, denk ik, zijn vrouw of vriendin. Door de speakers klonk salsamuziek met als thema de liefde. De deuren waren natuurlijk lekker open, dus de wind door onze haren.

    Voorbeeldje van de playlist, songtitel; “Ik ga de liefde met je bedrijven in mijn dromen”.
    Dit was weer in een andere bus, namelijk één die werd bestuurd door een jonge die eruit zag als 16 haha. Hier zijn Santa Muerte. Hij reed pittig hard.
  • Straat Altaartjes

    Straat Altaartjes

    Ik roep al geruime tijd dat ik een machete wil. Mijn Hollandse associaties met Mexico zijn naast poncho’s, mezcal en sombrero’s ook machetes. ‘Wat zou je daar dan mee willen doen?’ was de vraag hier, en mijn antwoord is om planten te snoeien in de tuin. Kun je je voorstellen hoe iemand een pad baant door dichtbegroeide jungle? Dat is het beeld dat ik voor ogen heb. Dus het is voor de planten en de tuin.

    Deze week was het eindelijk zover: ik kreeg een machete cadeau. (Jeetje, wat een mes!) Nu alleen de tuin nog…

    Een van de dingen die ik geweldig vind in Mexico-Stad is dat er over straat altaartjes zijn. Mensen bouwen dat voor hun huis of het wordt collectief onderhouden. Ik schreef er al eens over hier. Hier meer dan 20 minuten beeld van deze altaartjes. Meestal staat er een Guadalupe in, maar het kan ook een Saint Judeus of een Santa Muerte zijn.

  • Feminisme enzo

    Feminisme enzo

    30 april t/m 6 mei ’24

    Een paar weken geleden kocht ik een schilderijlijst voor twee euro op straat. Je moet je voorstellen dat het hier op sommige plekken elke dag koningsdag is, dus dat mensen tweedehands spullen op een kleedje verkopen.
    Ik voelde de spirit en wilde er graag een Guadalupe in hebben.
    Santo Niño de Atocha. Schilderijtje in een museum.
    Mieren die een kakkerlakkenpoot vervoeren op een verticaal stuk muur. Wat een samenwerking!

    30 april was het Kinderdag, en dan gaan alle kinderen verkleed naar school en krijgen ze cadeaus en snoep. Dit wordt gevierd als een soort verjaardag. In de namiddag gingen we dus naar het jongste broertje (8 jaar) van de geliefde.

    De moeder van de geliefde had mij na het aanhoren van het bezoek bij de heks toch ook maar even met eieren gereinigd. Door de poriën van het ei worden alle negatieve energieën opgenomen. En na de reiniging gingen de eieren verbrand worden. De eventueel negatieve energie die een persoon naar jou gezonden heeft, keert terug naar de eigenaar. Ze zei: “Ik geloofde hier nooit in, maar ik heb gewoon te veel dingen zien gebeuren dat ik er niet niet in kan geloven.”

    Pepperspray

    Later op de avond vroeg ik aan de vader van de geliefde wat ik moest doen als ik gekidnapt zou worden. Toen kreeg ik gelijk een les in zelfverdediging. Ook gingen we even met pepperspray spuiten. Niet tegen de wind in natuurlijk, maar toch was de wind een beetje onvoorspelbaar. Dus iedereen hoestte door de pepperspray haha.

    Ook kreeg ik een taser, hij zei wel dat dit meer was om iemand af te schrikken, want echt pijn doet het niet. Volgens mij doet het wel gewoon pijn (ik weet het dus niet want de batterij ontbrak).

    “Zal ik ook een machete aanschaffen?” zei ik voor de grap. Maar nee, verdedig jezelf nooit met een mes, want die kan van je afgepakt worden en tegen je gebruikt worden.


    Regen

    Het regenseizoen is begonnen en dat komt erop neer dat er soms rond de namiddag een beetje regen valt. Dat zijn vaak buien met dikke spatten regen waar je flink nat van kunt worden, voor 10 minuten lang. De geliefde wordt altijd erg blij van de regen, ik ook wel, maar na 5 minuten nat worden heb ik een interne trigger dat ik liever droog blijf. Het is ook niet zo gek, want in Nederland betekent nat worden daarna snijdende wind en kou. In Mexico is er na de regen warmte en je droogt dus best wel snel weer op.

    Op openbare plekken worden soms nog steeds regendansen (met roots in de Azteken) uitgevoerd.

    Wat is dit? Een Vampiro; sap van wortel, rode biet en sinaasappel.
    Metrostation, wij moesten helaas ook op het rechter perron zijn.

    Volkslied

    Hoe zit dat nou hier wonen in Mexico? Dat gingen we vragen bij het nationaal instituut voor migratie. Je moet een inburgeringstest doen die bestaat uit het beheersen van de taal, kennis over de geschiedenis van Mexico en je moet het volkslied uit je hoofd kennen. Het Himno Nacional Mexicano, beter bekend als “Mexicanos, al grito de guerra” (Mexicanen, op de roep van de oorlog).

    Het refrein gaat als volgt:

    Mexicanen, op de roep van de oorlog,

    weest gereed om het zwaard en de teugels te grijpen.

    En laat de aarde tot in het binnenste beven

    door het geluid van een brullend kanon.

    En laat de aarde tot in het binnenste beven

    door het geluid van een brullend kanon!

    Nou dat is niet niks… 😉

    Feminisme

    Ik probeer al een tijdje iets te schrijven over het feminisme hier in Mexico, want dat viert hoogtij de afgelopen jaren. Er is veel vrouwenmoord in Mexico en de feministische protesten zijn best wel extreem. Zo heb je bijvoorbeeld ook in de metro aparte stukken waar alleen vrouwen mogen, omdat er veel problemen zijn met aanranding in de (dan vaak overvolle) metro’s. Ik vind dit nogal belachelijk om dan aparte delen in een metro te maken, maar het zegt iets over het probleem. Waarom zeg ik hier iets over? Omdat ik een folder in mijn handen gedrukt kreeg: SOS mujeres (vrouwen). Later kom ik nog uitgebreider op dit onderwerp terug.

    Hier hielp google translate mij even met het vertalen van een deel van de folder. Het gaat dus over de rechten van een vrouw.
  • De Heks

    Vandaag zouden we op bezoek gaan bij Patrita, die door haar diabetes blind was geworden. Ze is een vriendin van de oma van de geliefde en een traditioneel genezer of heks.

    We kwamen aan in een soort afgelegen dorpje, niet idyllisch, maar overal puin. Om het stereotype van heks te bevestigen was er een zwarte kat aanwezig in het huis. Dit dorp heet in het Nederlands vertaald “Ovens van Santa Barbara”.

    We zitten in haar slaapkamer en mijn geliefde en zij praten. Ik kan bijna niet volgen wat ze zegt, want ze spreekt Spaans met een Nahuatl accent, waardoor ze alle woorden afbreekt. Ik dacht eigenlijk dat we op een soort van ziekenbezoek gingen, en plots vraagt mijn geliefde: “Nou, heb je vragen? Wil je een vraag aan haar stellen?” Ik word verlegen. Wat moet ik vragen, wat moet ik in godsnaam vragen? Lange stilte, twee gezichten die naar me kijken. Geen idee, denk ik, grote lege ruimte in mijn zijn. Er hing geen klok, maar ik hoorde hem wel tikken. “Jeetje, had je me hier niet even op kunnen voorbereiden?” denk ik geïrriteerd. “Kan je een voorbeeld geven van een vraag?” vraag ik. “Wat is energie of wat is een bruja (heks)” zegt hij, niet echt overtuigend. In een soort paniek vraag ik dan maar: “Oké, wat is een bruja?” Ze antwoordt dat ze geen bruja is maar een curandero, met een licht beledigde gezichtsuitdrukking. “Nou, dit gaat lekker,” denk ik.

    Dan stelt ze voor om een cleaning te doen. Zodat alle negativiteit rondom je weg gaat.“Wat hebben we nodig? Eieren en een kaars.” Op weg om een kaars te kopen zeg ik: “Ik heb echt geen idee wat een bruja is of wat je daar aan moet vragen. Ben je je ervan bewust dat voor mij een heks een personage in een sprookje is?”

    Eerst ging ze met twee eieren over mijn hele lichaam. Toen met een bos kruiden waarmee ze op mij klopte en toen met een kaars. Onder het mompelen van dingen in Nahuatl stak ze de kaars aan en hield de eieren tegen het licht. Mijn eieren waren zwart. Ik was blind op mijn weg. En moest over tien dagen terugkomen… Nou, lekker, dacht ik.

    Ook werd ik ingesmeerd met een soort olietje waarvan de geur nu nog constant rond mij hangt. “Dat is de geur dat je bij een curandera bent geweest,” zei de geliefde.

    Achteraf voelde het wel een beetje negatief. Of ik terug ga, weet ik nog niet.


    Verkiezingsmarketing

    Verkiezingen

    Dit jaar zijn er verkiezingen voor de president van het land. Deze keer zijn er twee vrouwen die het hoogst in de peilingen staan en een man. Er is echter niet veel vertrouwen in deze kandidaten. Wat wel anders zal zijn, is dat het voor het eerst in de geschiedenis (waarschijnlijk) een vrouw zal zijn.

    Er hangen zoveel posters en spandoeken dat het lijkt alsof de partijen hun halve budget besteden aan deze marketing. En dan doel ik niet alleen op de omvang van het budget, maar vooral op de hoeveelheid posters. Op letterlijk elke paal, brug en gebouw hangt wel iets. En dat al bijna een jaar lang.

    Als minder dan de helft van de Mexicanen stemt, gaan de verkiezingen echter niet door. Dan moeten de kandidaten verplicht worden vervangen. Niet stemmen is dus ook daadwerkelijk een keuze.

    Daarnaast zijn er verkiezingen voor de staten en voor kleinere districten in een staat (vergelijkbaar met gemeenten in Nederland).

    Relaxte markt en rondjes rennen

    Vrijdag ging ik naar de markt aan de gevaarlijke kant van de weg. Het grappige is dat deze markt een van de weinige markten is waar een echt relaxte sfeer hangt. We gingen eten bij een soort familierestaurant op de straat, ze serveerden ook “Miran de Puerco”, varkenspootjes. Ik was niet zo dapper om dat te kiezen 😉 .

    Zondag ging ik naar een park om hard te lopen. Dat is voor mij dan stukjes rennen en vooral ook stukken lopen. Ik loop dan rondjes rondom een stukje natuur met water waar een hek omheen staat. Ik moet er dan altijd een beetje om lachen dat ik dus eerst midden in de natuur woonde en nu ergens woon waar er een hek staat om de natuur. Zit het stukje natuur in de gevangenis, of ik? Nee grapje, veel te dramatisch. Ik ben gewoon al op de leeftijd dat ik weet dat een plant levensgeluk kan brengen. En hier in deze grote stad is meer beton dan natuur.

    Wat beelden uit een kitsch kerk

    Verder investeerde ik best wat tijd in het Benin Voodoo wandkleed dat ik aan het maken ben.

    Geheime preview van het Voodoo wandkleed.
  • Offerberg

    Offerberg


    10-03-24

    De laatst levende rivier van de provincie Mexico-Stad heb ik vandaag gezien.

    Mijn liefde heeft net twee dagen geleden een operatie achter de rug waardoor hij nog moeilijk kan lopen, maar dat hield hem en zijn familie niet tegen even een klimtocht te maken. Wat dus niet echt ging. Ik hield mijn hart vast. Voor de anderen leek het allemaal vrij normaal.

    Bij dit familie-uitje met 8 personen was het transport een auto en een motor. We stonden voor een stoplicht en de motor raakte uit balans dus lagen de twee personen op de weg. Bij het volgeladen autootje kwam toen het stoplicht weer op groen stond rook uit de motorkap en reed niet meer. Je snapt het al, 5 sterren voor dit avontuur. Maar gelukkig kunnen ze hier gewoon snel zelf hun auto repareren.

    Dan denk je hier mooie berg. Maar even terug in de tijd werden op deze berg offers gemaakt naar de goden. Om regen te vragen werden er kinderen geofferd door ze van deze berg te gooien.
    Kinderliedje die ze hier allemaal kunnen meezingen.

    Vers op de straat gebakken chippie met guacamole.
    Zonsondergang vanuit het raam.

    Betekenis

    09-03-24

    Tijdens een conversatie ving ik het woord “cagar” op, het was nogal bepalend in het verhaal dat verteld werd. Later vroeg ik wat het betekende: to shit. Dat kon ik mooi verwerken in mijn Spaanse oefensessie.

    He was shitting yesterday: Estaba cagando ayer.

    They are shitting together: Están cagando juntos.

    I will shit tomorrow: Voy a cagar mañana.

    Ik denk dat het best wel motiverend is voor middelbare scholieren als ze in de lessen meer met dit soort woorden zouden moeten werken. 


    Kaaswijsheid

    08-03-24

    De warmte laat het leven anders aanvoelen. Het is hier alsof het hoog zomer is. 

    Ik begon de dag met het vertalen van een stukje uit het boek “Who moved my cheese – how people adapt to a constantly changing world” maar dan in het Spaans natuurlijk. Las viejas convicciones no te conducen al queso nuevo. De oude overtuigingen leiden je niet naar de nieuwe kaas. Begon de bladzijde. 

    Haw no había encontrado aun queso, pero mientras recorría el laberinto penso en todo lo aprendido hasta entonces. Ahora comprendía que sus nuevas convicciones estaban favoreciendo la adopción de nuevos comportamientos.  – Haw had nog geen kaas gevonden, maar terwijl hij het doolhof doorkruiste, dacht hij aan alles wat hij tot dan toe had geleerd. Nu begreep hij dat zijn nieuwe overtuigingen het aannemen van nieuwe gedragingen bevorderden. etc.

    IJskast bij aankomst. indrukwekkend.
    Legit boomhut in de straat waar ik nu “woon”.

    07-03-24 van Nederland naar Mexico

    Net neergestreken in het vliegtuig (el avión) zit ik met mijn tas nog op mijn schoot te luisteren naar drie gesprekken, bijna in een trance. Een Mexicaans/Amerikaan beveelt een Nederlandse jongen aan hotsauce te eten, waarna hij zegt dat het belangrijk is je bloedlijn voort te zetten, en er komen nog veel meer associatieve verhalen uit zijn mond. Aan de andere kant een Duits gezin met twee kinderen. “Ich habe das nicht gewusst,” zei de man toen de vrouw vertelde dat er tegenwoordig ook internet in het vliegtuig is. Nee grapje, hele lieve mensen. Een Mexicaans koppel bespreekt welke cocktails ze graag zouden willen drinken. Opstijgen maaaaaar.

    This image has an empty alt attribute; its file name is rode-hoop-edited.jpg

    Hoop met aardbeien, 20 pesos ± 1 euro per kilo