Ik roep al geruime tijd dat ik een machete wil. Mijn Hollandse associaties met Mexico zijn naast poncho’s, mezcal en sombrero’s ook machetes. ‘Wat zou je daar dan mee willen doen?’ was de vraag hier, en mijn antwoord is om planten te snoeien in de tuin. Kun je je voorstellen hoe iemand een pad baant door dichtbegroeide jungle? Dat is het beeld dat ik voor ogen heb. Dus het is voor de planten en de tuin.
Deze week was het eindelijk zover: ik kreeg een machete cadeau. (Jeetje, wat een mes!) Nu alleen de tuin nog…
Een van de dingen die ik geweldig vind in Mexico-Stad is dat er over straat altaartjes zijn. Mensen bouwen dat voor hun huis of het wordt collectief onderhouden. Ik schreef er al eens over hier. Hier meer dan 20 minuten beeld van deze altaartjes. Meestal staat er een Guadalupe in, maar het kan ook een Saint Judeus of een Santa Muerte zijn.
Een paar weken geleden kocht ik een schilderijlijst voor twee euro op straat. Je moet je voorstellen dat het hier op sommige plekken elke dag koningsdag is, dus dat mensen tweedehands spullen op een kleedje verkopen. Ik voelde de spirit en wilde er graag een Guadalupe in hebben.
Santo Niño de Atocha. Schilderijtje in een museum. Mieren die een kakkerlakkenpoot vervoeren op een verticaal stuk muur. Wat een samenwerking!
30 april was het Kinderdag, en dan gaan alle kinderen verkleed naar school en krijgen ze cadeaus en snoep. Dit wordt gevierd als een soort verjaardag. In de namiddag gingen we dus naar het jongste broertje (8 jaar) van de geliefde.
De moeder van de geliefde had mij na het aanhoren van het bezoek bij de heks toch ook maar even met eieren gereinigd. Door de poriën van het ei worden alle negatieve energieën opgenomen. En na de reiniging gingen de eieren verbrand worden. De eventueel negatieve energie die een persoon naar jou gezonden heeft, keert terug naar de eigenaar. Ze zei: “Ik geloofde hier nooit in, maar ik heb gewoon te veel dingen zien gebeuren dat ik er niet niet in kan geloven.”
Pepperspray
Later op de avond vroeg ik aan de vader van de geliefde wat ik moest doen als ik gekidnapt zou worden. Toen kreeg ik gelijk een les in zelfverdediging. Ook gingen we even met pepperspray spuiten. Niet tegen de wind in natuurlijk, maar toch was de wind een beetje onvoorspelbaar. Dus iedereen hoestte door de pepperspray haha.
Ook kreeg ik een taser, hij zei wel dat dit meer was om iemand af te schrikken, want echt pijn doet het niet. Volgens mij doet het wel gewoon pijn (ik weet het dus niet want de batterij ontbrak).
“Zal ik ook een machete aanschaffen?” zei ik voor de grap. Maar nee, verdedig jezelf nooit met een mes, want die kan van je afgepakt worden en tegen je gebruikt worden.
Regen
Het regenseizoen is begonnen en dat komt erop neer dat er soms rond de namiddag een beetje regen valt. Dat zijn vaak buien met dikke spatten regen waar je flink nat van kunt worden, voor 10 minuten lang. De geliefde wordt altijd erg blij van de regen, ik ook wel, maar na 5 minuten nat worden heb ik een interne trigger dat ik liever droog blijf. Het is ook niet zo gek, want in Nederland betekent nat worden daarna snijdende wind en kou. In Mexico is er na de regen warmte en je droogt dus best wel snel weer op.
Op openbare plekken worden soms nog steeds regendansen (met roots in de Azteken) uitgevoerd.
Wat is dit? Een Vampiro; sap van wortel, rode biet en sinaasappel. Metrostation, wij moesten helaas ook op het rechter perron zijn.
Volkslied
Hoe zit dat nou hier wonen in Mexico? Dat gingen we vragen bij het nationaal instituut voor migratie. Je moet een inburgeringstest doen die bestaat uit het beheersen van de taal, kennis over de geschiedenis van Mexico en je moet het volkslied uit je hoofd kennen. Het Himno Nacional Mexicano, beter bekend als “Mexicanos, al grito de guerra” (Mexicanen, op de roep van de oorlog).
Het refrein gaat als volgt:
Mexicanen, op de roep van de oorlog,
weest gereed om het zwaard en de teugels te grijpen.
En laat de aarde tot in het binnenste beven
door het geluid van een brullend kanon.
En laat de aarde tot in het binnenste beven
door het geluid van een brullend kanon!
Nou dat is niet niks… 😉
Feminisme
Ik probeer al een tijdje iets te schrijven over het feminisme hier in Mexico, want dat viert hoogtij de afgelopen jaren. Er is veel vrouwenmoord in Mexico en de feministische protesten zijn best wel extreem. Zo heb je bijvoorbeeld ook in de metro aparte stukken waar alleen vrouwen mogen, omdat er veel problemen zijn met aanranding in de (dan vaak overvolle) metro’s. Ik vind dit nogal belachelijk om dan aparte delen in een metro te maken, maar het zegt iets over het probleem. Waarom zeg ik hier iets over? Omdat ik een folder in mijn handen gedrukt kreeg: SOS mujeres (vrouwen). Later kom ik nog uitgebreider op dit onderwerp terug.
Hier hielp google translate mij even met het vertalen van een deel van de folder. Het gaat dus over de rechten van een vrouw.
Vandaag zouden we op bezoek gaan bij Patrita, die door haar diabetes blind was geworden. Ze is een vriendin van de oma van de geliefde en een traditioneel genezer of heks.
We kwamen aan in een soort afgelegen dorpje, niet idyllisch, maar overal puin. Om het stereotype van heks te bevestigen was er een zwarte kat aanwezig in het huis. Dit dorp heet in het Nederlands vertaald “Ovens van Santa Barbara”.
We zitten in haar slaapkamer en mijn geliefde en zij praten. Ik kan bijna niet volgen wat ze zegt, want ze spreekt Spaans met een Nahuatl accent, waardoor ze alle woorden afbreekt. Ik dacht eigenlijk dat we op een soort van ziekenbezoek gingen, en plots vraagt mijn geliefde: “Nou, heb je vragen? Wil je een vraag aan haar stellen?” Ik word verlegen. Wat moet ik vragen, wat moet ik in godsnaam vragen? Lange stilte, twee gezichten die naar me kijken. Geen idee, denk ik, grote lege ruimte in mijn zijn. Er hing geen klok, maar ik hoorde hem wel tikken. “Jeetje, had je me hier niet even op kunnen voorbereiden?” denk ik geïrriteerd. “Kan je een voorbeeld geven van een vraag?” vraag ik. “Wat is energie of wat is een bruja (heks)” zegt hij, niet echt overtuigend. In een soort paniek vraag ik dan maar: “Oké, wat is een bruja?” Ze antwoordt dat ze geen bruja is maar een curandero, met een licht beledigde gezichtsuitdrukking. “Nou, dit gaat lekker,” denk ik.
Dan stelt ze voor om een cleaning te doen. Zodat alle negativiteit rondom je weg gaat.“Wat hebben we nodig? Eieren en een kaars.” Op weg om een kaars te kopen zeg ik: “Ik heb echt geen idee wat een bruja is of wat je daar aan moet vragen. Ben je je ervan bewust dat voor mij een heks een personage in een sprookje is?”
Eerst ging ze met twee eieren over mijn hele lichaam. Toen met een bos kruiden waarmee ze op mij klopte en toen met een kaars. Onder het mompelen van dingen in Nahuatl stak ze de kaars aan en hield de eieren tegen het licht. Mijn eieren waren zwart. Ik was blind op mijn weg. En moest over tien dagen terugkomen… Nou, lekker, dacht ik.
Ook werd ik ingesmeerd met een soort olietje waarvan de geur nu nog constant rond mij hangt. “Dat is de geur dat je bij een curandera bent geweest,” zei de geliefde.
Achteraf voelde het wel een beetje negatief. Of ik terug ga, weet ik nog niet.
Verkiezingsmarketing
Verkiezingen
Dit jaar zijn er verkiezingen voor de president van het land. Deze keer zijn er twee vrouwen die het hoogst in de peilingen staan en een man. Er is echter niet veel vertrouwen in deze kandidaten. Wat wel anders zal zijn, is dat het voor het eerst in de geschiedenis (waarschijnlijk) een vrouw zal zijn.
Er hangen zoveel posters en spandoeken dat het lijkt alsof de partijen hun halve budget besteden aan deze marketing. En dan doel ik niet alleen op de omvang van het budget, maar vooral op de hoeveelheid posters. Op letterlijk elke paal, brug en gebouw hangt wel iets. En dat al bijna een jaar lang.
Als minder dan de helft van de Mexicanen stemt, gaan de verkiezingen echter niet door. Dan moeten de kandidaten verplicht worden vervangen. Niet stemmen is dus ook daadwerkelijk een keuze.
Daarnaast zijn er verkiezingen voor de staten en voor kleinere districten in een staat (vergelijkbaar met gemeenten in Nederland).
Relaxte markt en rondjes rennen
Vrijdag ging ik naar de markt aan de gevaarlijke kant van de weg. Het grappige is dat deze markt een van de weinige markten is waar een echt relaxte sfeer hangt. We gingen eten bij een soort familierestaurant op de straat, ze serveerden ook “Miran de Puerco”, varkenspootjes. Ik was niet zo dapper om dat te kiezen 😉 .
Zondag ging ik naar een park om hard te lopen. Dat is voor mij dan stukjes rennen en vooral ook stukken lopen. Ik loop dan rondjes rondom een stukje natuur met water waar een hek omheen staat. Ik moet er dan altijd een beetje om lachen dat ik dus eerst midden in de natuur woonde en nu ergens woon waar er een hek staat om de natuur. Zit het stukje natuur in de gevangenis, of ik? Nee grapje, veel te dramatisch. Ik ben gewoon al op de leeftijd dat ik weet dat een plant levensgeluk kan brengen. En hier in deze grote stad is meer beton dan natuur.
Wat beelden uit een kitsch kerk
Verder investeerde ik best wat tijd in het Benin Voodoo wandkleed dat ik aan het maken ben.
De laatst levende rivier van de provincie Mexico-Stad heb ik vandaag gezien.
Mijn liefde heeft net twee dagen geleden een operatie achter de rug waardoor hij nog moeilijk kan lopen, maar dat hield hem en zijn familie niet tegen even een klimtocht te maken. Wat dus niet echt ging. Ik hield mijn hart vast. Voor de anderen leek het allemaal vrij normaal.
Bij dit familie-uitje met 8 personen was het transport een auto en een motor. We stonden voor een stoplicht en de motor raakte uit balans dus lagen de twee personen op de weg. Bij het volgeladen autootje kwam toen het stoplicht weer op groen stond rook uit de motorkap en reed niet meer. Je snapt het al, 5 sterren voor dit avontuur. Maar gelukkig kunnen ze hier gewoon snel zelf hun auto repareren.
Dan denk je hier mooie berg. Maar even terug in de tijd werden op deze berg offers gemaakt naar de goden. Om regen te vragen werden er kinderen geofferd door ze van deze berg te gooien.
Kinderliedje die ze hier allemaal kunnen meezingen.
Vers op de straat gebakken chippie met guacamole.Zonsondergang vanuit het raam.
Betekenis
09-03-24
Tijdens een conversatie ving ik het woord “cagar” op, het was nogal bepalend in het verhaal dat verteld werd. Later vroeg ik wat het betekende: to shit. Dat kon ik mooi verwerken in mijn Spaanse oefensessie.
He was shitting yesterday: Estaba cagando ayer.
They are shitting together: Están cagando juntos.
I will shit tomorrow: Voy a cagar mañana.
Ik denk dat het best wel motiverend is voor middelbare scholieren als ze in de lessen meer met dit soort woorden zouden moeten werken.
Kaaswijsheid
08-03-24
De warmte laat het leven anders aanvoelen. Het is hier alsof het hoog zomer is.
Ik begon de dag met het vertalen van een stukje uit het boek “Who moved my cheese – how people adapt to a constantly changing world” maar dan in het Spaans natuurlijk. Las viejas convicciones no te conducen al queso nuevo. De oude overtuigingen leiden je niet naar de nieuwe kaas. Begon de bladzijde.
Haw no había encontrado aun queso, pero mientras recorría el laberinto penso en todo lo aprendido hasta entonces. Ahora comprendía que sus nuevas convicciones estaban favoreciendo la adopción de nuevos comportamientos. – Haw had nog geen kaas gevonden, maar terwijl hij het doolhof doorkruiste, dacht hij aan alles wat hij tot dan toe had geleerd. Nu begreep hij dat zijn nieuwe overtuigingen het aannemen van nieuwe gedragingen bevorderden. etc.
IJskast bij aankomst. indrukwekkend.Legit boomhut in de straat waar ik nu “woon”.
07-03-24 van Nederland naar Mexico
Net neergestreken in het vliegtuig (el avión) zit ik met mijn tas nog op mijn schoot te luisteren naar drie gesprekken, bijna in een trance. Een Mexicaans/Amerikaan beveelt een Nederlandse jongen aan hotsauce te eten, waarna hij zegt dat het belangrijk is je bloedlijn voort te zetten, en er komen nog veel meer associatieve verhalen uit zijn mond. Aan de andere kant een Duits gezin met twee kinderen. “Ich habe das nicht gewusst,” zei de man toen de vrouw vertelde dat er tegenwoordig ook internet in het vliegtuig is. Nee grapje, hele lieve mensen. Een Mexicaans koppel bespreekt welke cocktails ze graag zouden willen drinken. Opstijgen maaaaaar.
Meestal gaat een zonsverduistering aan mij voorbij via een krantenbericht. Maar deze keer werd enthousiast aangekondigd dat er een zonsverduistering zou plaatsvinden in Mexico-Stad.
Grappig genoeg gaan mijn eerste herinneringen aan een zonsverduistering terug naar het stripfiguur Kuifje en zijn avonturen; de Zonnetempel. Een verhaal dat zich afspeelt rond een verborgen Inca-tempel in Peru. Kuifje gebruikt de zonsverduistering om te beweren dat hij met de zonnegod kan communiceren. Een magisch en spannend verhaal dat nog steeds in mijn gedachten rondspookt.
Op zaterdag 14 oktober 2023 zou het beginnen om 9:30. Ik kreeg de keuze: wil je naar het bos, het stadscentrum of de universiteit? Zonder precies te weten wat deze keuze inhield, koos ik voor de universiteit; Ciudad Universitaria, de universiteitscampus. Doordeweeks is het een universiteit en in het weekend dient het als recreatiegebied voor veel Mexicanen. Het is een van de grootste campussen ter wereld en herbergt meer dan 40 faculteiten, het rectoraatsgebouw, de centrale bibliotheek, het Olympisch stadion, verschillende theaters en musea, en twee metrostations. Het staat ook op de UNESCO-werelderfgoedlijst. Het werd tussen 1949 en 1952 gebouwd met medewerking van meer dan 60 architecten, ingenieurs en kunstenaars. Hierdoor is de campus een uniek voorbeeld van het 20e-eeuwse modernisme in postrevolutionair Mexico, dat stedenbouw, architectuur, bouwkunde, landschapsontwerp en beeldende kunst integreert.
Juan O’Gorman, een Mexicaanse schilder en architect, bedacht het idee voor de megamosaïek op het hoofdgebouw als een “historische representatie van cultuur”. De noordkant van het gebouw verbeeldt het pre-Spaanse verleden, waarin de dualiteit van leven en dood wordt uitgebeeld, met verschillende mythische elementen zoals Tēcciztēcatl, een mannelijke godheid geassocieerd met de maan en vruchtbaarheid. De oostkant verbeeldt de hedendaagse wereld, de zuidkant het koloniale verleden en de westkant de universiteit en het moderne Mexico.
De eerste twee uren kon je de beginnende verduistering alleen zien met behulp van een speciaal brilletje of een soort zelfgemaakte kijkdoos. Door de mensenmassa op het campusterrein liepen we richting het geluid van een trommel en kwamen bij een cirkel van mensen die een Azteekse dans uitvoerden.
Na geamuseerd te hebben gestaan rond de cirkel, moesten we opeens gaan zitten. We werden gezegend met blaadjes en rook en opeens was daar, ja, de zonsverduistering, nu ook zichtbaar zonder bril. Alle mensen juichten en er werd geblazen op schelpen. Deze viering die eigenlijk heel onverwachts tot mij kwam, is een mooi voorbeeld van hoe je de elementen van de natuur ten volste kan beleven.
