Het is de aanloop naar Día de Muertos, de Dagen van de Doden, met de twee belangrijkste dagen op 1 en 2 november. Overal maken mensen altaren vol bloemen, eten, kaarsen en foto’s van hun overleden dierbaren, die in deze dagen op ‘bezoek’ komen. afgelopen dagen hoorde je al vuurwerk en zie je soms mensen, als skeletten geschminkt, door de straten lopen.
Ik kreeg dit handige schema doorgestuurd: op 27 oktober komen overleden (huis)dieren naar de ofrenda, op 31 oktober en 1 november de overleden kinderen, en op 2 november alle volwassenen.
Maar waar komen deze doden eigenlijk vandaan? Ze wonen in Mictlán, de onderwereld. In deze blog vertel ik je meer over de legende van Mictlán.
Mictlán is de onderwereld van de pre-Spaanse culturen.
Lang voordat de Spaanse conquistadores voet zetten op Mexicaanse bodem, hadden de inheemse volkeren al hun eigen diepgaande manier ontwikkeld om de wereld, het leven en de dood te begrijpen. De legende van Mictlán maakt deel uit van de kosmogonie van het oude Mexico en geeft antwoorden op universele vragen die de mens al sinds het begin van de tijd bezighouden: wat gebeurt er wanneer we sterven? Is er leven na de dood? Waar gaan we naartoe?
Volgens deze legende is Mictlán de plaats van eeuwige rust voor de zielen van onze voorouders. De goden creëerden Mictlán als een eindbestemming voor zielen, maar om daar te komen, moeten de doden een zware reis door negen niveaus afleggen, een pad dat verticaal naar beneden voert door ruimte en tijd.
Na een tocht van vier jaar, vol obstakels die de kracht en het uithoudingsvermogen van de ziel beproeven, bereiken de doden uiteindelijk de poorten van Mictlán, waar de heersers van de onderwereld, Mictlantecuhtli en de godin Mictlancihuatl, hen verwelkomen. Waarom vier jaar? Voor de Mexicaanse cultuur is de dood geen plotselinge gebeurtenis, maar een geleidelijke transformatie. Vier jaar is precies de tijd die een lichaam nodig heeft om te ontbinden, waarna het enkel botten achterlaat – een teken dat het zijn bestemming heeft bereikt.
De Negen Niveaus van Mictlán: De Reis van Alle Zielen
- Itzcuintlan – “De Plaats waar de Hond Woont”
Het eerste niveau van de reis naar Mictlán bevat de snelstromende rivier Chiconahuapan, die alleen kan worden overgestoken met de hulp van een Xoloitzcuintle-hond. Deze hond helpt de ziel verder, maar wie in het leven een hond of ander dier heeft mishandeld, wordt de hulp van de hond ontzegd en blijft eeuwig aan de oevers van de rivier ronddolen. - Tepectli Monamictlan – “De Plaats van de Samenkomen Heuvels”
In het tweede niveau wachten twee reusachtige heuvels die voortdurend botsen. De ziel moet er precies op het juiste moment doorheen om verplettering te voorkomen. Hier regeert Tepeyollotl, de god van de bergen, echo’s en de jaguars. - Iztepetl – “De Obsidiaanberg”
Deze regio wordt beheerst door Itztlacoliuhqui, de god van obsidiaan en straf. De ziel moet hier een berg van scherpe vuurstenen beklimmen, die bij elke stap opensplijten. - Itzehecayan – “Plaats van de Sneeuw”
In dit niveau leiden met ijs bedekte heuvels en bittere wind tot verlies van alle materiële bezittingen en kleren van de levenden. - Paniecatacoyan – “Plaats waar Mensen Vliegen”
Bij de voet van de Itzehecayan verliezen zielen hun laatste wereldse bezittingen door het ontbreken van zwaartekracht, waardoor ze uiteindelijk alles van het vorige leven achter zich laten. - Timiminaloayan – “Plaats waar Pijlen op je Neerstrijken”
In dit niveau zweeft de ziel over een pad van gladde stenen, terwijl pijlen die ooit in strijd zijn verloren in de lucht hangen en de ziel doorkruisen. - Teyollocualoyan – “Plaats waar Ze je Hart Eten”
Hier, in het zevende niveau, wachten de jaguars van de god Tepeyollotl. Ze ‘eten’ het hart van de ziel, een ritueel dat symboliseert hoe de laatste resten van de aardse identiteit worden losgelaten. - Tecoyohuehaloyan – “Plaats waar Ze je Vlees Eten”
In dit achtste niveau worden de zielen opnieuw door jaguars aangevallen, die symbolisch het vlees van de overledenen opeten en hen volledig ontdoen van hun aardse vorm. - Izmictlan Apochcalolca – “Plaats van het Zwarte Water”
Zielen doorkruisen hier een wilde rivier van zwart water. Voordat ze hun bestemming bereiken, moeten ze ook de negen stromen van de Apanohuacalula-rivier oversteken, die elk een bewustzijnsniveau vertegenwoordigen. Deze stromen helpen de ziel om vrede te sluiten met het leven dat het heeft gehad en klaar te zijn voor een hoger niveau.
Na deze uitputtende reis ontvangen de heersers van Mictlán, de goden van de dood, de zielen in de eeuwigheid.
In de volgende blogupdate zie je meer van dit bijzondere feest.
